آموزه‌های شناختی قرآن در رویارویی با همسرآزاری مردان

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد شیراز، گروه معارف اسلامی، شیراز، ایران

چکیده

همسرآزاری مردان پدیده پنهان جهانی به شمار می‌رود که تا حد زیادی از طریق شناخت‌زایی برطرف می‌شود. یکی از راه‌های شناخت‌زایی در جامعه مسلمان ایرانی، آموزه‌های قرآنی است. این پژوهش بر آن است که قطع نظر از حوزه فقهی و حقوقی و صرفاً در دامنه شناختی و با رویکرد مشاوره‌ای به تفسیر آیات مربوط به همسرآزاری مردان، آموزه‌های ناب قرآنی را از آن‌ها استنباط نماید تا مشاوران خانواده از این آموزه‌ها برای شناخت‌زایی در افراد درگیر با این پدیده آسیب‌زای خانوادگی بهره برند. از ویژگی‌های این پژوهش، رویکرد مشاوره‌ای به تفسیر آیات و بهره‌وری از آموزه‌های قرآنی در آسیب‌های خانوادگی است. رهیافت پژوهش حاضر، تبیین فرایند صلح به عنوان اولین و بهترین راهکار قرآنی، معناشناسی واژه صلح، تفاوت معنادار فرایند صلح در ادبیات قرآن با بازخورد انفعالی زنان در رویارویی با خشونت همسرانشان و تبیین مرحله جدایی به عنوان دومین و آخرین راهکار قرآنی می‌باشد.

کلیدواژه‌ها


کتابنامه

قرآن کریم.

کتب فارسی

احمدی، سید احمد. 1368ش، مقدمه‌ای بر مشاوره و روان‌درمانی، چ دوم، اصفهان: دانشگاه اصفهان.

حجتی، محمدباقر. 1377ش، اسباب النزول، چ ششم، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.

حسینی، ابوالقاسم. 1374ش، اصول بهداشت روانی، چ اول، مشهد: آستان قدس رضوی.

خمسه، اکرم. 1391ش، راهبردهای جدید در زوج درمانی، چ دوم، تهران: کتاب ارجمند.

خنیفر، حسین. 1387ش، آسیب شناسی خانوادگی، چ اول، تهران، دانشگاه جامع علمی کاربردی.

ستوده، هدایت الله. 1368ش، آسیب شناسی خانواده، چ اول، تهران، ندای آریانا.

مصطفوی، حسن. 1380ش، ‏تفسیر روشن، ‏تهران: مرکز نشر کتاب.

مطهری، مرتضی. 1370ش، انسان در قرآن، چ چهارم، قم: انتشارت صدرا.

مکارم شیرازی، ناصر. 1374ش، تفسیر نمونه، تهران‏: دار الکتب الإسلامیة.

کتب عربی

ابن جوزی، ابوالفرج عبدالرحمن بن علی. 1422ق، زادالمسیرفىعلمالتفسیر، بیروت: ‏دار الکتاب العربی‏.

ابن منظور، محمد بن مکرم. 1414ق،لسانالعرب، بیروت: دار صادر‏.

ابوالفتوح رازی، حسین بن علی. 1408ق، روضالجنانوروحالجنانفىتفسیر القرآن، مشهد: ‏بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی.

اسفراینی، ابوالمظفر شاهفور بن طاهر. 1375شی، تاجالتراجمفىتفسیرالقرآنللأعاجم‏، تهران: انتشارات علمی و فرهنگی.

بغوی، حسین بن مسعود. 1420ق، معالمالتنزیلفىتفسیرالقرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

ثعلبی نیشابوری، ابو اسحاق احمد بن ابراهیم. 1422ق، الکشفوالبیانعنتفسیرالقرآن، بیروت: دار إحیاء التراث العربی‏.‏

حسینی جرجانی، سید امیر ابوالفتوح. 1404ق، آیات الأحکام، تهران: انتشارات نوید.

راغب اصفهانی، حسین بن محمد. 1412ق، المفرداتفیغریبالقرآن، دمشق: دار العلم‏.

رشیدالدین میبدی، احمد بن أبی سعد. 1373ش، کشفالأسراروعدةالأبرار، تهران: امیرکبیر‏.

سعدی، ابو جیب. 1408ق، القاموس الفقهی لغة واصطلاحا، چ دوم، دمشق: دار الفکر.

سلمی، محمد بن حسین. 1369ش، حقائقالتفسیر، تهران: مرکز نشر دانشگاهی‏.

سید مرتضی. 1376ش، الذریعة، تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.

سیوطی، جلال الدین. 1404ق، الدرالمنثورفىتفسیرالمأثور، قم: کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی‏.

طباطبایی، سید محمد حسین. 1417ق، المیزانفىتفسیرالقرآن‏، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه‏ مدرسین حوزه علمیه قم.

طبرسی، فضل بن حسن. 1372ش، مجمعالبیانفىتفسیرالقرآن، تهران: انتشارات ناصرخسرو‏.

طریحی، فخر الدین. 1375ش، مجمع البحرین، تحقیق سید احمد حسین، چ سوم، تهران: کتابفروشی مرتضوی.

طوسى، محمد بن حسن. بی تا، التبیانفىتفسیرالقرآن،‏ بیروت: دار احیاء التراث العربی‏.

عاملی، شیخ حر. 1409ق، وسائل الشیعة، قم: مؤسسه آل البیت علیهم‏ السلام.

عروسی حویزی، عبد علی بن جمعه. 1415ق، تفسیرنورالثقلین، قم: اسماعیلیان.

عیاشی، محمد بن مسعود. 1380ش، کتاب التفسیر، تحقیق سید هاشم رسولی محلاتی، تهران: چاپخانه علمیه.‏

قمی، علی بن ابراهیم. 1367ش، تفسیر قمى،‏ قم: ‏دار الکتاب.

کلینی، محمد بن یعقوب. 1365ش، الکافی، چ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیة.

مجلسی(علامه)، محمدتقی. 1404ق، بحارالأنوار، بیروت: مؤسسة الوفاء.

مصطفوی، حسن. 1360ش، التحقیقفیکلماتالقرآنالکریم، تهران: ‏بنگاه ترجمه و نشر کتاب‏.

موحدی لنکرانی، محمد فاضل. 1421ق، تفصیل الشریعة فی شرح تحریر الوسیلة، چ اول، قم: مرکز فقهی ائمه اطهار علیهم السلام.

نجفی، محمد حسن. 1404ق، جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام، چ هفتم، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

نوری(محدث)، حسین. 1408ق، مستدرکالوسائلالشیعة، قم: مؤسسه آل البیت علیهم السلام.

 

مقالات

ربانی، رسول و جوادیان، سید رسول. 1386ش، «بررسی رفتار زنان در برابر خشونت شوهران»، دانشگاه شاهد، سال چهاردهم، شماره 25، صص19-30.