مبانی قرآنی و روایی مسئولیت مدنی قاضی و جریان آن در قوانین موضوعه

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری فقه و حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران.

2 استادیار، فقه و حقوق، واحد نجف آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، نجف آباد، ایران

چکیده

با عنایت به منصب مهم قضاء که در راستای احقاق حق افراد جامعه تأسیس شده است از دیدگاه فقه و حقوق، قاضی بایستی شرایط ویژه‌ای داشته باشد تا بتواند رسالت خود را در جهت تحقق عدالت فردی و اجتماعی ایفاء نماید. به منظور دستیابی به این مهم دستگاه قضائی نیازمند قضات و دادرسان مطلع به مبانی فقهی و حقوقی موضوعات و احکام، مستقل و دارای مصونیت کافی است که فارغ از هرگونه اهداف و اغراض شخصی صرفاً بر اساس قانون و قسط و عدل به حل و فصل دعاوی و خصومت بپردازد ولی در عین این مصونیت و استقلال به منظور جلوگیری از خودرأیی و خودمحوری و انحراف احتمالی قاضی، مسئولیت وی در نظام حقوقی اسلام به استنباط از قرآن و روایات پیش‌بینی شده تا ایشان پاسخگوی تصمیمات ناشی از اشتباه و تقصیر خود در قبال افراد متضرر از این تصمیم باشد و امید جامعه از دستگاه قضائی مبدل به یأس نگردد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

جعفری لنگرودی، محمد جعفر. 1384ش، ترمینولوژی حقوق، چاپ پانزدهم، تهران: کتابخانه گنج دانش.

حسینی نژاد، حسینقلی.1370ش، مسئولیت مدنی، تهران: انتشارات یلدا.

دهخدا، علی اکبر. 1377ش، لغتنامه دهخدا، مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.

سیاح، احمد. 1354ش، فرهنگ جامع، چاپ دوازدهم، تهران: کتابفروشی اسلامی.

شمس، عبدالله. 1392ش، قانون مجازات اسلامی، چاپ نخست، تهران: انتشارات دراک.

شیخ حر عاملی. 1401ق، وسائل الشیعه، انتشارات مکتبة الاسلامیه.

طباطبائی، سید محمدکاظم. 1339ش، ملحقات عروة الوثقی، نجف اشرف: چاپ حیدریه.

عمید، حسن. 1353ش، فرهنگ عمید، تهران: انتشارات امیرکبیر.

کاتوزیان، ناصر. 1374ش، حقوق مدنی الزامات خارج از قرارداد(ضمان قهری)، تهران: انتشارات میزان.

محقق داماد، مصطفی. 1382ش، قواعد فقه بخش مدنی، تهران: مرکز نشر علوم انسانی.

مکارم شیرازی، ناصر. 1416ق، أنوار الأصول، قم: مدرسه امام امیرالمؤمنین.

منصور، جهانگیر. 1391ش، قانون آئین دادرسی مدنی، چاپ چهل و پنجم، تهران: نشر دوران.

مهدی پور، مصطفی. 1393ش، قانون آئین دادرسی کیفری، تهران: اندیشه عصر.

میرزای نائینی. منیة الطالب، بی جا: بی تا.

نجفی، محمدحسن. 1981م، جواهر الکلام، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.

ولیدی، محمد صالح. 1386ش، حقوق جزای عمومی، تهران: انتشارات امیرکبیر.

هاشمی، سیدمحمد. 1392ش، حقوق اساسی جمهوری اسلامی ایران، تهران: انتشارات میزان.