ساختارشناسی سلوک حضرت آدم(ع) و حضرت موسی(ع) با تأکید بر قرآن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه لرستان

2 کارشناس علم اطلاعات و دانش‌شناسی

چکیده

از آنجا که خداوند متعال قرآن کریم را برای هدایت بشر نازل کرده است، در بیان معارف این کتاب آسمانی از روش‌های متعدد و متنوعی استفاده نموده است. یکی از رایج‌ترین روش‌های بیان معارف قرآن استفاده از قالب قصه است. قصص قرآن علاوه بر آنکه سرشار از حکمت و عبرت‌آموزی هستند، از نظر ساختاری هم از قواعد خاصی پیروی می­کنند. از این رو محققان داستان­های قرآنی را از جهات گوناگون همچون کوتاهی و بلندی، ایجاز، تکرار، تنوع اسلوب، نظم ویژه در بیان حوادث، وجود تشابه و تفارق و ... بررسی کرده‌اند. از میان داستان­های قرآن، سرگذشت پیامبران از اهمیت والایی برخوردار بوده و پژوهش‌های بسیاری بر این مبنا انجام پذیرفته است. مقاله حاضر به بررسی وجوه اشتراک ساختار سلوک داستان زندگی حضرت آدم(ع) و حضرت موسی(ع) از ابتدا تا بعثت این دو پیامبر پرداخته است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

اسکولز، رابرت. 1379ش، درآمدی بر ساختارگرایی در ادبیات، ترجمه فرزانه طاهری، تهران: آگه.

ایگلتون، تری. 1380ش، پیش درآمدی بر نظریه ادبی، ترجمه عباس مخبر، تهران: مرکز.

پراپ، ولادیمیر. 1368ش، ریخت شناسی قصه‌های پریان، ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: توس.

پیاژه، ژان. 1385ش، ساختارگرایی، ترجمه رضاعلی اکبرپور، تهران: مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی.

راغب اصفهانی، حسین بن محمد. 1387ش، مفردات الفاظ قرآن، ترجمه حسین خداپرست، قم: دفتر نشر نوید اسلام.

طباطبایی، محمدحسین. 1389ش، تفسیر المیزان، ترجمه محمدباقر موسوی همدانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.

کلینگز، مری. 1388ش، درسنامه نظریه ادبی، ترجمه جلال سخنور و الهه دهنوی و سعید سبزیان، تهران: اختران.

گلدمن، لوسین. 1369ش، نقد تکوینی، ترجمه محمد غیاثی، تهران: بزرگمهر.

مکارم شیرازی، ناصر. 1388ش، تفسیر نمونه، تهران: دار الکتب الاسلامیه.

 

مقالات

جهانی پور، یاسر. 1387ش، «سیر و سلوک حضرت آدم(ع) در قرآن کریم»، بینات، سال پانزدهم، شماره 1، صص 215-224.

رسمی، سکینه. 1387ش، «وجوه مشترک داستان حضرت عیسی با حضرت یحیی و بازتاب آن در شعر فارسی»، زبان و ادب فارسی، سال پنجاه و یک، شماره 207، صص 23-47.

محمودی، مریم و ممتحن، مهدی. «آدم مسجود از دیدگاه آیات قرآنی»، فدک سبزواران، سال دوم، شماره 7، صص 121-142.

نساجی زواره، اسماعیل. 1382ش، «نگرشی بر داستان‌های قرآن و ویژگی‌های آن»، پایگاه اطلاع‌رسانی حوزه: http://www.hawzah.net/

نظری، علی و رضایی، پروانه. 1387ش. «بررسی تطبیقی داستان یوسف(ع) و موسی(ع) در قرآن»، پژوهشنامه قرآن و حدیث، شماره 5، صص 73-96.