شرح و بررسی تناسب تصویری از جلوه‌های زیبایی‌شناسی قرآن کریم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات عرب، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرمسار

2 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران

3 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران.

چکیده

یکی از وجوه سادگی و قابل فهم بودن بیان قرآن، همین تصویری و ملموس بودن مفاهیم ذهنی آن است؛زبان تصویر این امکان را به انسان می‌دهد که تجربه کند و تجربیات‌اش را در قالب شکلی قابل مشاهده، مستند سازد. در زمینه قرآن و اعجاز آن کتاب‌ها و رساله‌های گوناگونی به رشته تحریر درآمده و صاحبنظران و پژوهش‌گران بزرگی همچون جاحظ، جرجانی، و زمخشری در این باب سخن گفته‌اند اما معدودی از اندیشمندان علوم قرآنی به جلوه‌های تصویری در قرآن و جنبه‌های زیبایی شناسی آن به عنوان یکی از معجزات‌اش اشاره کرده‌اند. لذا ضرورت بررسی کارکرد تصویر و تطبیق آن بر آیات قرآن، به خوبی احساس می‌گردد. در این مقاله با هدف بررسی تناسب تصویری در برخی از آیات  قرآن کریم پرداخته شد. نتایج بدست آمده این است: از آنجاکه قرآن کریم به زبان عربی نازل شده و زبان عربی نیز به زبانی تصویری است، این ویژگی به ایجاد تصاویر هنری قرآن کریم کمک بسیاری کرده است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

ابن جنی، عثمان. 1952م، الخصائص، تحقیق محمد علی النجار، قاهره: بی نا.

ابوزید، نصر حامد. 1380ش، پژوهشیدرعلومقرآن، ترجمه مرتضی کریمی نیا، تهران: انتشارات طرح نو.

احمد الراغب، عبدالسلام. 2001م، وظیفة الصورة الفنیة فی القرآن کریم، بی جا: بی نا.

حمدان، نذیر. 1392ش، پدیده زیباشناختی در قرآن کریم، ترجمه انسیه هاشمی، قم: مدرسه اسلامی هنر.

خالدی، صلاح عبدالفتاح. 1421ق/ 2000م، سیدقطبالأدیبالناقدوالمجاهدوالمفکرالمفسرالرائد، دمشق: دار القلم.

خالدی، صلاح عبدالفتاح. 1988م، نظریةالتصویرالفنیعندسیدقطب، ج 2، جده- السعودیه: دار المنارة للنشر والتوزیع.

راغب اصفهانی، حسین بن محمد. ١٤١٢ق، المفردات فی ‌‌غریب‌ القرآن، بیروت: دار العلم.

رضایی، عربعلی. 1382ش، واژگان توصیفی ادبیات فرهنگ معاصر، چاپ اول، تهران: بی نا.

سید قطب، بن ابراهیم شاذلی. 1988م، التصویرالفنیفیالقرآنالکریم، بیروت: دار الشروق.

شفیعی کدکنی، محمدرضا. ١٣٥٨ش، صور خیال در شعر فارسی، تهران: آگاه.

شفیعی کدکنی، محمدرضا. 1384ش، موسیقی شعر، چاپ هشتم، تهران: انتشارات آگاه.

عصفور، جابر. 1992م، النقدالعربی، ج 2، قاهره- بیروت: نشر دار الکتاب المصندی.

کپس، جئورگی. 1382ش، زبانتصویر، ترجمه فیروزه مهاجر، تهران: سروش.

مولایی نیا، عزت ا... . 1383ش، اسالیببیانیقرآنکریم؛ پژوهشیپیرامون جمله‌هایمعترضهدرقرآن کریم، تهران: انتشارات فرهنگ سبز.

هگل، فردریش گئورک. 1364ش، مقدمه بر زیباشناسی، ترجمه محمود عبادیان، تهران: نشر آوازه.

یاسوف، احمد. 1994م، جمالیات المفردة القرآنیة، الطبعة الأولی، دمشق: دار المکتبی.

 

مقالات

موسوی لر، اشرف السادات و سپیده یاقوتی. 1394ش، «تبیینجلوه‌هایتصویریآیاتقرآنباتکیه برنظریههنریسیدقطب»، مجله جلوه هنر، شماره 14، پائیز و زمستان.