شیوه گفت‌وگوهای مهدوی امام صادق(ع) با استناد به آیات قرآن کریم و روایات

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 استاد گروه تاریخ، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده

حیات انسان در طـول تاریخ توأم بوده است با تقابل و تخاصم دو جبهـه حـق و باطل؛ اما این تقابل همـواره جنگ بیرونی در پی نداشتـه، اغلب گفـت‌وگوهایی را موجب شده است که هرچند در مواردی اهل باطل را به سبب لجاجت و عناد مجاب نمی­کـرد، به درخشش خورشیـد حقیقت در دل حاضران در مجلس گفت‌وگو و مخاطبان متن مکتوب آن در اعصار بعدی انجامیده است. با توجه به اینکه راه و شیوه مکتب اهل بیت(ع)- چنانکه از تعلیمات آن‌ها استباط می‌شود- همان راه فطرت بوده و قرآن کریم به عنوان بزرگ‌ترین پشتوانه ایشان در اجرای رسالت توحیدی و هدایتگری‌شان می‌باشد، لذا نویسنده این مقاله سعی نموده تا با استناد به آیات قرآن کریم و روایات، شیوه گفت‌وگوهای امام صادق(ع) در باب مهدویت را به عنوان اسوه و الگوی جبهه حقیقت تبیین نموده است به این امید که پیروان مکتب جعفری را در راه روشنگری و گسترش معارف بلند این مکتب و پاسخگویی به شبهات مفید باشد.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم.

ابراهیم حسن، حسن. 1964 م. تاریخ الاسلام، چاپ هفتم، بیروت: دار اندلس.

ابن حیون، نعمان بن محمد. 1409ق، شرح الأخبار فی فضائل الأئمة الأطهار(علیهم السلام)، محقق: محمد حسین ‏حسینی جلالی، چاپ اول، قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم، مؤسسة النشر الإسلامی‏.

اربلی، علی بن عیسی. 138ق، کشف الغمة فی معرفة الأئمة، چاپ اول، تبریز: انتشارات بنی هاشمی‏‏.

اقبال آشتیانی، عباس. 1357ش، خاندان نوبختی، چاپ سوم، تهران: کتابخانه طهوری.

آژیر، حمید رضا. 1381ش، بهشت کافى- ترجمه روضه کافى‏، چاپ اول، قم: انتشارات سرور.

جعفریان، رسول. 1371ش، حیات فکری و سیاسی امامان شیعه(علیهم السّلام)، چاپ اول، قم: سازمان تبلیغات اسلامی.

حجازی، سید مهدی و سید علی رضا حجازی و محمد عیدی خسروشاهی. 1419ق، درر الأخبار با ترجمه‏، چاپ اول، قم: انتشارات دفتر مطالعات تاریخ و معارف اسلامی.

الحر العاملی، محمد بن حسن. 1409ق، تفصیل وسائل الشیعة إلى تحصیل مسائل الشریعة، چاپ اول، ‏قم: انتشارات آل البیت.

خسروی، ‏موسی. 1398ق، زندگانى حضرت امام جعفر صادق علیه السلام‏، چاپ دوم، تهران: انتشارات اسلامیه.

دوانی، علی. 1378ش، مهدى موعود، ترجمه جلد سیزدهم بحار، چاپ بیست و هشتم‏، تهران: دار الکتب الاسلامیه.

صدوق(ابن بابویه قمی)، ابو جعفر محمد بن علی بن حسین. 1380ش، کمال الدین وتمام النعمة، ترجمه منصور پهلوان‏، چاپ اول، قم: دار الحدیث‏.

صدوق(ابن بابویه قمی)، ابو جعفر محمد بن علی بن حسین. ‏1395ق، کمال الدین و تمام النعمة، چاپ دوم، ‏تهران: انتشارات اسلامیه‏.

صدوق(ابن بابویه قمی)، ابو جعفر محمد بن علی بن حسین. 1404ق، من لا یحضره الفقیه‏، چاپ دوم، قم: انتشارات جامعه مدرسین‏ حوزه علمیه قم.

طباطبایی، سید محمد حسین. 1374ش، المیزان فی تفسیر القرآن، مترجم: سید محمد باقر موسوی همدانی‏، چاپ پنجم، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

طباطبایی، سید محمد حسین. ‏1417ق، المیزان فى تفسیر القرآن‏، چاپ پنجم، قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.

طبرسی‏، فضل بن حسن. 1390ق، إعلام الورى بأعلام الهدى‏، چاپ سوم، تهران: انتشارات اسلامیه‏.

الطوسی، ابو جعفر محمد بن الحسن. 1348ش، رجال الکشی(معرفة إختیار الرجال)، المحقق: السید مهدی الرّجائی صححه وعلق علیه وقدم له ووضع فهارسه حسن المصطفوی، مشهد: انتشارات مرکز تحقیقات و مطالعات دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه مشهد.

عطاردی، ‏عزیز الله. 1378ش، ایمان و کفر- ترجمه الإیمان والکفر بحار الانوار، چاپ اول، تهران: انتشارات عطارد.

فضل الله، سید محمد حسین. 1399ق، أسلوب الدعوة فی القرآن الکریم، بیروت: دار الزهراء.

قطب، سید. 1404ق، فی ظلال القرآن، بیروت: دار الشروق.

کاظمی، مصطفی بن ابراهیم. 1428ق، بشارة الإسلام فی علامات المهدی(علیه السلام)، محقق: نزار حسن، بیروت: انتشارات مؤسسة البلاغ.

کلینی، محمد بن یعقوب. 1407ق، ‏الکافی، مصحح: علی ‏اکبر غفاری، چاپ چهارم، تهران: دار الکتب الإسلامیة. ‏

المجلسی، محمد باقر. 1403ق، بحار الانوار لدرر الاخبار الائمة الاطهار، الطبعة الثانیة، بیروت: دار احیاء التراث العربی.

مرعشی نجفی، سید شهاب الدین. 1983م، ملحقات احقاق الحق وازهاق الباطل، الکاتب: نور الله الحسینی تستری، قم: مکتبة آیة الله االعظمی المرعشی النجفی.

مفید، محمد بن محمد. 1413ق، الإرشاد فی معرفة حجج الله على العباد، چاپ اول، قم: انتشارات کنگره شیخ مفید.

نعمانی، محمد بن ابراهیم. 1397ق،الغیبة للنعمانی‏، محقق: علی ‏اکبر غفاری، چاپ اول، تهران: انتشارات مکتبة الصدوق.

نوری، حسین بن محمد تقی‏. 1384ش، نجم ثاقب در احوال امام غایب(علیه السلام)، محقق: صادق برزگر، چاپ اول، قم: انتشارات مسجد مقدس جمکران‏. ‏