تأثیرپذیری اشعار مولانا، سعدی و حافظ از قرآن کریم با تأکید بر مفهوم صبر اجتماعی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

2 مربی گروه آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی

چکیده

مفاهیم اجتماعی قرآن کریم به عنوان مهم‌ترین کتاب دینی مسلمانان در حوزه‌های مختلف دانش بشری به ویژه ادبیات فارسی و جامعه شناسی اغلب مورد غفلت قرار گرفته است. از جمله موضوعات طرح شده در این کتاب آسمانی مفهوم صبر اجتماعی و مؤلفه‌های آن است که به عنوان مؤثرترین راهکار برون‌رفت از سختی‌ها پیشنهاد شده است. سختی‌های زندگی بی‌حکمت نیست و پشت مشکلات و سختی‌های زندگی حکمت الهی نهفته است که شاید بر ما پوشیده باشد. آدمی در طول زندگی اجتماعی با مشکلات و سختی‌های بسیاری مواجه می‌شود، عبور از آن‌ها چالشی بس بزرگ در پیش‌ روی بشر است. تحقیق حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی و با روش کتابخانه‌ای صورت گرفته است. این پژوهش با بکارگیری و استفاده از آیات قرآنی و کتاب‌های مختلف درباره سختی و آسانی زندگی به بررسی تأثیرپذیری اشعار مولانا، سعدی و حافظ از قرآن کریم با تأکید بر مفهوم صبر اجتماعی در آیه‌های 5 و 6 سوره‌ مبارکه‌ شرح، ﴿فَإِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا(5) إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا﴾ می‌پردازد.

کلیدواژه‌ها


 
کتابنامه
قرآن کریم.
حافظ، شمس‌الدین محمّد. 1368ش، دیوان، تصحیح خلیل خطیب رهبر، تهران: انتشارات صفی‌علی‌ شاه.
سبحانی، آیت‌اله جعفر. 1388ش، رمز پیروزی مردان بزرگ، قم: انتشارات جوان.
سعدی، مصلح‌الدین. 1368ش، دیوان شعر به تصحیح جعفر شعار، تهران: انتشارات قطره.
سعدی، مصلح الدین. 1372ش، کلیات سعدی، به تصحیح محمدعلی فروغی، تهران: انتشارات چاپخانه علمی.
عبادیان، محمود. 1372ش، تکوین غزل و نقش سعدی، تهران: انتشارات هوش و ابتکار.
علیکرمی، علی. 1387ش، در شاه راه موفقیت لاک‌پشت نباشید، تهران: انتشارات ملینا.
قریشی، سیدعلی‌اکبر. 1377ش، تفسیر احسن الحدیث، تهران: نشر بنیاد بعثت.
موسوی‌نسب، سیدجعفر. 1385ش، ابتلاء و آزمایش انسان در قرآن، تهران: انتشارات ارجمند.
معین، محمد. 1387ش، فرهنگ فارسی معین، تهران: انتشارات فرهنگ‌نما.
مکارم شیرازی، ناصر. 1372ش، تفسیر نمونه، تهران: انتشارات دار الکتب الإسلامیه.
مولوی رومی، جلال‌الدین محمد. 1381ش، مثنوی شریف، تهران: سازمان انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
مطهری، مرتضی. 1373ش، آشنایی با قرآن، تهران: انتشارات صدرا.
نراقی، حسن. 1381ش، جامعه‌شناسی خودمانی، تهران: انتشارات امیرکبیر.
نراقی، محمد­مهدی. 1422ق، جامع السعادات، جلد سوم، بیروت: اعلمی.
 
مقالات
براتیه، زهرا و ابراهیمی، قربانعلی. 1399ش، «بازتاب قرآن و حدیث در اشعار شیخ نجم الدین رازی»، فصلنامه مطالعات قرآنی، سال یازدهم، ش41، صص165-178.
چوبینه، علی و همکاران. 1399ش، «نسیم وحی در دیوان بلند اقبال»، فصلنامه مطالعات قرآنی، سال یازدهم، ش41، صص145-163.