بررسی و تحلیل ویژگی‌های اعجاز در پرتو اندیشه‌های قرآنی علامه جوادی آملی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

2 استادیار و عضو هیأت علمی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

چکیده

یکی از نکات برجسته و قابل تأمل در امر اعجاز به نحو عام توجه به ویژگی‌های آن بوده که آن را از بقیه امور خارق العاده مانند سحر تمییز داده و برتری اعجاز را ثابت می‌نماید. در این مهم، هرچند می‌توان اذعان نمود تمام فرق اسلامی و حتی اندیشمندان غرب نیز معتقدند که معجزات انبیا، خارق عادت است اما اینکه این خارق عادت بودن به معنی نقض قانون علیت بوده و یا در راستای آن تحقق می‌یابد سخنان متفاوتی بیان داشتند. این مقاله تلاش دارد تا به روش تحلیلی- توصیفی، ضمن تبیین برخی از مهم‌ترین شرائط اعجاز، به مواردی همچون بررسی رابطه میان عادت و طبیعت با اعجاز، رابطه اعجاز با قانون علیت، طفره ناپذیر بودن اعجاز، تبیین فاعل اعجاز و تعمیم تحدی در تمام اعجاز انبیا در پرتو اندیشه‌های قرآنی آیت الله جوادی آملی بپردازد. در این راستا اعجاز انبیا در پرتو ارتباط با علل غیبیه‌ای شکل می‌گیرد که خود حاکی از عجز دیگران است.

کلیدواژه‌ها


کتابنامه
قرآن کریم.
جرجانی، سید شریف. بی‌تا، التعریفات، بغداد: دار الشؤون الثقافیة.
جوادی آملی، عبدالله. 1379ش، تفسیر موضوعی قرآن، ج6، سیره پیامبران در قرآن، تحقیق علی اسلامی، چاپ دوم، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1379ش، تفسیر موضوعی قرآن، سیره رسول اکرم(ص) در قرآن، ج9، تحقیق حسن واعظی محمدی، چاپ دوم، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1381ش، تفسیر تسنیم، ج2، تحقیق علی اسلامی، چاپ سوم، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1381ش، تفسیر تسنیم، ج5، تحقیق احمد قدسی، چاپ اول، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1381ش، تفسیر موضوعی قرآن، ج1، قرآن در قرآن، چاپ سوم، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1381ش، تفسیر موضوعی قرآن، وحی و نبوت در قرآن، ج3، تحقیق علی زمانی قمشه‌ای،‌ چاپ اول، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1388ش، فلسفه الهی از منظر امام رضا علیه السلام، مترجم: زینب کربلایی، چاپ چهارم، قم: انتشارات اسراء.
جوادی آملی، عبدالله. 1393ش، نزاهت قرآن از تحریف، تحقیق علی نصیری، چاپ پنجم، قم: انتشارات اسراء.
جوان آراسته، حسین. 1377ش، درسنامه علوم قرآنی، چاپ اول، قم: دفتر تبلیغات اسلامی.
خویی، سیدابوالقاسم. 1418ق، البیان فی تفسیر القرآن، چاپ سوم، قم: دار الثقلین.
راغب اصفهانی،حسین بن محمد. 1375ش، المفردات فی غریب القرآن، ترجمه سید غلامرضا حسینی خسروی، تهران: انتشارات مرتضوی.
طباطبایی، محمد حسین. 1375ش، المیزان، ترجمه سیدمحمدباقر موسوی همدانی، ج1 و 10 و 11، قم: انتشارات جامعه مدرسین.
طباطبایی، محمد حسین. بی تا، اعجاز قرآن، بی جا: مرکز نشر فرهنگی رجاء.
طبرسی، فضل بن حسن. 1372ق، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات ناصرخسرو.
قراملکی قدردان، محمد حسن. 1381ش، معجزه در قلمرو عقل و دین، چاپ اول، قم: بوستان کتاب.
مجلسی، محمدباقر. 1376ق، بحار الأنوار، ج11 و 2، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
مطهری، مرتضی. 1376ش، مجموعه آثار، ج2، تهران: انتشارات صدرا.
مکارم شیرازی، ناصر. 1369ش، تفسیر نمونه، ج‏1و12و15، قم: دار الکتب الاسلامیة.
مکارم شیرازی، ناصر. 1371ش، پیام قرآن، ج7، چاپ اول، قم: دار الکتب الاسلامیة.
 
مقالات
سلیمانی، زهرا و مهدی ممتحن. 1393ش، «قرآن، رخ نمایی و بالندگی علوم بلاغی»، فصلنامه مطالعات قرآنی، دوره دوم، شماره 8، زمستان، صص91-107.