تحلیل مفاهیم مرتبط با اثبات عقلی موعودگرایی در تفاسیر قرآنی اهل سنت و تشیع

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای رشته علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

2 دانشیار گروه الهیات و معارف، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

3 استادیار گروه الهیات و معارف، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال

چکیده

بررسی مفاهیم قرآن کریم بسیار حائز اهمیت است به خصوص هنگامی که با منطق و استدلال و تفسیر قرآن به قرآن همراه باشد. این مقاله با تأکید بر تفاسیر اهل سنت و تشیع، به مواردی مهم مانند موعودگرایی و موعودباوری که با سرنوشت بشریت گره خورده است، می‌پردازد و بیش از 65 آیه در آن‌ها وجود دارد که کاملاً نگاهی مشترک به موعودباوری دارند؛ با بررسی مفاهیم 10 آیه از آیات قرآن کاملاً مشهود است که فارغ از تفسیر و روایت در مورد این آیات با توجه به مفاهیم خود آیه و در کنار آن قرار دادن با مفهوم کلی قرآن کریم می‌توان با استدلال و منطق آنچه مورد ادعای مفسران و تفسیرهای قرآن کریم که بیش‌تر یا روایی هستند یا منبعث از روایات می‌باشند دست یافت و نوعی مفهوم شناسی مستقل را به کار گرفت. مهم‌ترین نتایج این تحقیق بیان می‌دارند که موعود باوری ضرورتی برای زنده بودن حضرت عیسی(ع)، و لزوم وجود موعود برای غلبه دین خداوند بر تمام ادیان و یکی شدن دین تمام مردم، با سبک مفهوم شناسی آیات مربوطه قابل اثبات است.

کلیدواژه‌ها


قرآن کریم. ترجمه ناصر مکارم شیرازی.
ابن جوزی، عبدالرحمن بن علی. 1407ق، زاد المسیر، بیروت: دار الکتاب العربی.
انیس، ابراهیم و عبدالحلیم منتصر و عطیه الصوالحی و محمد خلف. 1379ش، المعجم الوسیط، تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
جوادی آملی، عبدالله. 1380ش، تفسیر موضوعی قرآن کریم، قم: اسراء.
حسن زاده آملی، حسن. بی تا، نهج الولایة، قم: انتشارات قیام.
خسرو شاهی، عبدالمحسن عباد. 1382ش، مصلح جهانی و مهدی موعود از دیدگاه اهل سنت، تهران: اطلاعات.
خلخالی، محمد مهدی. بی تا، خورشید پنهان، بی جا: بی نا.
سبحانی، جعفر. 1417ق، الحیاة، قم: مؤسسه امام صادق(ع).
صادقی، محمد. 1408ق، الفرقان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات فرهنگ اسلامی.
الصنعانی، عبدالرزاق بن همام. 1403ق، المصنف، بیروت: دار الفکر.
فقیه ایمانی، مهدی. 1420ق، اصالة المهدی فی الإسلام، ایران: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
هندی، متقی. 1405ق، کنز العمال، بیروت: مؤسسة الرسالة.
 
مقالات
فلاح، ابراهیم و نصرت الله نصیری. «معناشناسی تبشیر در قرآن کریم»، فصلنامه مطالعات قرآنی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد جیرفت، سال نهم، شماره 33، صص 73- 92.